Berichten

Hoe perfectionisme sporten en gezonder leven in de weg staat en wat je hier zelf aan kan doen

Door: Mignon Rutten (Mindgains)

Sporten, fit worden, afvallen: veel mensen hebben er een haat-/liefdeverhouding mee. De meeste mensen verwachten snel resultaat en denken dat ze in drie weken met een sixpack moeten rondhuppelen. Ze zijn geneigd ‘het roer om te willen gooien’ en van het ene extreme in het andere extreme te vervallen. Ook willen ze alles meteen perfect doen; dit zorgt echter bijna altijd voor een averechts effect. 

Met perfectionisme is niks mis, want het kan je helpen om het ver te schoppen en daar te komen waar je graag wilt komen met een gezonde drive. Het geeft jou bijvoorbeeld de discipline om hard te werken en te blijven sporten omdat je weet dat dit goed voor je is. Een hoge mate van perfectionisme kan het beter voor jezelf zorgen, gezonder gaan leven, sporten of afvallen juist ook in de weg staan. Wat zorgt er dan voor dat jouw perfectionisme een valkuil wordt in plaats van een kracht? 

Torenhoge verwachtingen = een grote kans op faalervaringen 

Verwacht jij van jezelf dat je binnen no time een lichaam hebt als Doutzen Kroes, of net zo hard kan rennen als Dafne Schippers? Dan kom je al snel van een koude kermis thuis. Want hoe demotiverend is het als dit al snel niet het geval blijkt te zijn? Als we de verwachtingen en de lat naar onszelf zo hoog leggen, is het risico op faalervaringen en teleurstellingen des te groter.

Hoe zorg je er dan voor dat jouw perfectionisme je gezonde ambities niet in de weg staat? 

  1. Zorg voor realistische verwachtingen

Als je al heel lang niet meer hebt gesport, of überhaupt tijd voor jezelf hebt genomen kan het een flinke uitdaging zijn om dit wel weer te gaan doen. Verwacht dan ook niet van jezelf dat je van de een op de andere dag ineens drie keer per week uren in de sportschool staat. Het doel mag vooral klein gehouden worden, want hoe kleiner je doel, hoe groter de kans op een succeservaring. Als doel stellen in elk geval één keer in de week te gaan kan dan al een prima stap zijn. De perfectionistische kant in jou is het hier waarschijnlijk niet mee eens, maar deze kant mogen we af en toe best de mond snoeren. 

  1. Focus op het proces en niet op het resultaat

Focussen op het proces zorgt ervoor dat je continuïteit in je leven inbouwt en resultaten uiteindelijk vanzelf zullen volgen. Het proces is dan elke week één keer gaan sporten, zodat dit een gewoonte voor je wordt. En de progressie die je gaat zien aan je lijf (bijvoorbeeld net een paar kilootjes eraf of wat strakker in je vel zitten) en wat het doet met je mindset (zoals een betere stemming en minder doemgedachten) komt voort vanuit deze gewoonte en continuïteit. Het helpt hierbij ook om te focussen op gezondheid en niet op uiterlijk.
Laat je niet uit het veld slaan als het een keer niet lukt. Probeer het opnieuw, en opnieuw totdat je een manier vindt die werkt voor jou en geniet van het proces onderweg. Elke dag een beetje meer progressie zorgt uiteindelijk voor hele grote resultaten!

  1. Wees lief voor jezelf

Bij perfectionisme hoort vaak ook een strenge of soms zelfs zelfbestraffende kant naar onszelf. Een kant die vrijwel altijd vindt dat we het niet goed genoeg doen, harder moeten werken, geen fouten mogen maken, meer af moeten vallen en ga zo maar door. Deze boodschappen en gedachtes naar onszelf toe werken heel demotiverend. Een klein voorbeeld van hoe dit in z’n werk gaat: Stel je eens een klein kindje voor van vier jaar oud dat leert fietsen zonder zijwieltjes. Het kindje probeert een aantal keren overeind te blijven zonder de zijwieltjes, maar valt. Stel je nou eens voor dat je tegen dat kindje zegt dat het er toch niks van bakt, maar beter kan stoppen en ga zo maar door. 

Projecteer dit nu eens op jezelf? Want dit is wat dit perfectionistische stuk vaak ook naar onszelf toe kan zeggen. Je raadt vast al dat dit er niet voor zorgt dat je uiteindelijk zonder zijwieltjes met zelfvertrouwen leert fietsen. Onderzoek dan ook wat lieve boodschappen naar jezelf zijn die jou motiveren!

  1. Doorbreek die negatieve perfectionistische spiraal 

Als je last hebt van perfectionisme dan kan dit resulteren in doemgedachten (“ik hou het sporten toch niet vol, ik doe het niet goed genoeg”), wat resulteert in gedrag als niet meer naar de sportschool gaan, niet meer gezond eten of niet meer die wekelijkse wandeling maken. Je mag je best een keer rot of onzeker voelen, je mag balen en het mag (en zal) ook zeker een keer mis gaan. Dit hoort erbij! We eten of drinken namelijk allemaal wel eens te veel of vallen terug in ons oude patroon. Dit betekent niet dat je het helemaal verpest hebt en dat het allemaal niks meer uitmaakt. Herpak jezelf op zo’n moment en wordt je bewust van de situaties die dit kunnen triggeren. Zo ben je een volgende keer misschien beter voorbereid zodat weer niet precies hetzelfde gebeurt. 

“Find that balance and enjoy the process of being a work in progress”

Over Mignon

Mignon werkt als psycholoog in opleiding tot GZ-psycholoog bij een GGZ-instelling en behandelt onder andere mensen met persoonlijkheidsproblematiek, angststoornissen, depressies en ADHD. Samen met haar vriend runt zij daarnaast haar eigen online platform Mindgains, gericht op mentale en fysieke gezondheid. Mindgains leert je met artikelen stapje voor stapje je onzekerheden te overwinnen, drempels te nemen en beren op de weg te verbannen. Ook schrijft ze blogs voor GZNDenzo